Hatice Özbolat | Teknoloji ve AI Rehberi

Kategori: Kenar Notları

Okuduğum kitaplardan altını çizdiğim satırlar, izlediğim videoların bende bıraktığı his. Kısa, samimi notlar.

  • Değişim Günlüğü: 6, 7 ve 8. Gün, Kaybolduğum Yerden Devam Etmek

    Bu yazıyı biraz geç yazıyorum, çünkü 6, 7 ve 8. günler benim için oldukça dağınık geçti. Açıkçası bir ara nerede olduğumu, yolun neresinde durduğumu bile bilemedim. Yine de görevleri elimden geldiğince yapmaya çalıştım.

    1. günün görevi, bir sonraki gün yapacağın şeyleri en ince ayrıntısına kadar hayal etmekti. Bu görevi çok sevdim. Yarını sadece bir yapılacaklar listesi olarak değil, yaşanacak bir gün olarak düşünmek, ona daha bilinçli başlamamı sağladı.

    Sonraki günlerin görevlerine ise bakamadım. İş beni o kadar yordu ki akşamları elime telefon bile alamadım. Ama en azından kendimi tamamen bırakmamaya, elimden geldiğince istiğfar çekmeye çalıştım. Belki küçük bir şeydi, ama o yorgunluğun içinde bile yolculukla bağımı koparmadığımı hissettirdi.

    Şimdi önümde iki seçenek var: Ya en başa dönüp her şeye sıfırdan başlayacağım ya da kaldığım yerden devam edeceğim. Ben ikincisini seçiyorum. Başa dönmek bana hem çok zor hem de biraz anlamsız geliyor, çünkü hayat böyle işlemiyor. Hayatta her şeyi kusursuz bir sırayla yapamıyoruz; bazı günler kopuyoruz, dağılıyoruz, sonra yeniden toparlanıyoruz. Bu kopukluğun da dönüşümün bir parçası olduğuna inanıyorum. Bu yüzden bugün 7. günü tamamlayacağım, yarın 8. günü yapacağım ve oradan devam edeceğim.

    Bu süreçte kendimle ilgili bir şey daha fark ettim. Spor, bu dönüşüm yolculuğu, günlük tutmak, kitap okumak… Bende bu alışkanlıkların hepsi birbirine bağlı. Birini yapamadığımda hepsini bırakmak istiyorum. Okuduğum bir kitapta zihinsel dayanıklılığın kademe kademe artırılması gerektiği yazıyordu ve bu fikir aklımda kaldı.

    Bu durum bana kendi alanımdan bir şeyi hatırlattı. Veritabanlarında ACID diye bir ilke var. İlk harfi olan A, yani atomicity, “ya hep ya hiç” kuralı demek. Bir işlemin ya tamamı gerçekleşir ya da hiçbiri; yarısı gerçekleşip yarısı kalamaz. Meğer ben de alışkanlıklarıma böyle davranıyormuşum: Biri aksayınca hepsini geri alıyorum. Galiba buna mesleki deformasyon deniyor 🙂

    Ama bir veritabanı için harika olan bu kural, bir insan için o kadar iyi çalışmıyor. Belki de benim öğrenmem gereken şey, alışkanlıklarımı tek bir paket gibi değil, her birini ayrı ayrı yaşayabilmek. Bir gün sporu yapamasam da kitabımı okuyabilmek, kitabı okuyamasam da günlüğüme bir satır yazabilmek.

    Sen de böyle misin? Bir alışkanlığın aksadığında diğerlerini de bırakıyor musun, yoksa kaldığın yerden devam edebiliyor musun? Yorumlarda paylaşırsan çok sevinirim.

    1. günden görüşmek üzere.

  • Değişim Günlüğü, 5. Gün: Enerjimi kim veriyor, kim çalıyor?

    1. günden merhaba!

    Bugünün görevi şuydu: Hayatımıza enerji veren 5 şeyi ve enerjimizi çalan 5 şeyi belirlemek. Sonra enerji çalanlardan birini seçip bu süreç boyunca en aza indirmek.

    Benim için çok eğlenceli bir görev oldu. Çünkü son zamanlarda günlüğüme ne yazacağımı bilemiyordum. Günlerim birbirini tekrar ediyor: iş, ev, bazen arkadaşlarla dışarı çıkmak. Böyle olunca insan ister istemez “Ne yazacağım ki?” diyor.

    Ama bu görev bana tam tersini gösterdi. Kendimi yeniden keşfetmeye, unuttuğum şeyleri hatırlamaya başladım. Neyi seviyorum? Ne olunca enerjim artıyor? Bu soruların cevabını kafamda düşünerek değil, yazarak bulmaya çalıştım. Tam bir “söz uçar, yazı kalır” hikâyesi oldu.

    Enerji verenler

    1. Gülmek: Özellikle komedi filmleri izlemek.
    2. Başarılı hissetmek.
    3. Arkadaşlarımla ve ailemle vakit geçirmek.
    4. Spor yapmak: Özellikle sabah sporu.
    5. Hayal kurmak.

    Enerji çalanlar

    1. Başarısızlık hissi.
    2. Yargılanmak ve yanlış anlaşılmak.
    3. Hata yapmak.
    4. Tarzımın dışında giyinmek.
    5. Kilolu olmak.

    Listeye bakınca fark ettiğim şey

    Enerji çalanların ilk üçü aslında aynı aileden: başarısızlık hissi, yargılanmak ve hata yapmak. Üçü de “yeterince iyi değilim” duygusunun farklı yüzleri. 2. günde inanç bariyerlerimi ararken bulduğum kök cümle de buydu: “Bazı insanlarda o şey doğuştan var, bende yok.” Demek ki enerjimi en çok çalan şey dışarıda değil, kendime söylediğim cümlelerde.

    Güzel olan şu ki enerji verenler listesinde bunun ilacı da duruyor: başarılı hissetmek. Başarıyı büyük bir sonuç olarak değil, her gün yaptığım küçük şeylerde görebilirsem bu iki liste birbirini dengeleyebilir.

    Bu süreçte en aza indireceğim: Kilolu olmak

    Bunu seçtim, çünkü listede değiştirmek için doğrudan bir şeyler yapabileceğim madde bu. Kendimi zorlayan bir planla değil, enerji veren listemden güç alarak ilerlemek istiyorum. Zaten 4. maddede yazıyor: sabah sporu bana iyi geliyor. Belki de çözüm, enerji çalan bir şeyle savaşmak değil, enerji veren bir şeyi hayatımda büyütmek.

    Günün notu

    Listeyi yazarken gerçekten kendime doğru yeni bir yolculuğa çıkmışım gibi hissettim. Aynı görünen günlerin içinde bile beni dolduran ve tüketen şeyler varmış; sadece onlara hiç bakmamışım.

    Bu görev şimdiye kadarki en sevdiğim görevlerden biri oldu.

    1. günde görüşmek üzere. 🌱

  • Değişim Günlüğü, 4. Gün: Şikâyet etmemenin bedeli

    1. günden merhaba,

    Açık konuşayım, bugünü pek yapamadım. Görevimiz gün içindeki şikâyetlerimizi yakalamaktı. İlk okuduğumda “Bu bana göre değil” dedim, çünkü ben hayattan pek şikâyet etmem. Hayatı olduğu gibi yaşarım. Ne gelirse kabul ederim, sorunlara çözüm bulur ve yoluma devam ederim. Yıllar içinde şunu öğrendim: Değiştiremeyeceğim şeylerin üzerine hayatımı kurmuyorum.

    Ama bugün bu görev bana bambaşka bir soruyu sordurdu: Acaba bu “şikâyet etmeme” hâli, bazen durumumu iyileştirmek için çaba harcamamı da engelliyor mu?

    Aklıma hemen bir gün geldi. Otogardan eve dönecektim. Yol uzun ama genelde ya yürürüm ya otobüse binerim. Sabah çok erkendi, otobüs bulamadım. “O zaman yürürüm” dedim. Valiz çok ağırdı ama yürüdüm. Eve vardım, evet. Ama sonraki üç gün yorgunluğum geçmedi.

    Bence başka biri olsa o sabah hiç düşünmeden taksiye binerdi. Ben ise “Şikâyet etme, bir çözüm bul, devam et” dedim ve kendimi zorladım. Sorunu çözdüm ama en zor yoldan.

    Bugün fark ettiğim şey şu: Şikâyet etmediğim için bazen içinde bulunduğum durumu göremiyorum. Ağır valizi “taşınabilir” sayıyorum, yorgunluğu “geçer” sayıyorum. Kabullenmek ile katlanmak arasındaki çizgi bazen bulanıklaşıyor. Kabullenmek, değiştiremeyeceğim şeyle barışmak. Katlanmak ise değiştirebileceğim bir şeyi değiştirmemek. O sabah taksi bir seçenekti; ben onu hiç masaya koymadım.

    Belki benim için asıl görev şikâyetlerimi yakalamak değil, kendime “Bunu daha kolay yapmanın bir yolu var mı?” diye sormak. Hatırlarsan her sabah evrene de tam olarak bunu söylüyorum: “Bana hayatın daha kolay olabileceğine dair kanıt göster.” Belki de kanıt hep oradaydı, ben taksiye binmiyordum.

    Son iki gün

    Son iki gün istediğim gibi geçmedi, bunu da saklamayacağım. Ama küçük bir not düşmem lazım: Sadece bin kere estağfurullah çekmek bile o günlerde çok iyi geldi. Her şey yolunda gitmediğinde bile tutunabileceğin küçük bir alışkanlığın olması büyük fark yaratıyor.

    Bugünün notu

    Şikâyet etmemek bir güç. Ama kendine kolaylık tanımamak bir erdem değil.

    Yarın görüşmek üzere. 4. gün de tamam, yarım ama dürüst. 🌱

  • Değişim Günlüğü, 3. Gün: Otomatik pilotu yakalamaya çalışmak

    Bugünün görevi şuydu: Gün içinde otomatik pilotta yaptığım bir şeyi fark et ve tam tersini yap.

    Açık konuşayım, bu görevi yakalamakta zorlandım. Buna başarısızlık demiyorum; sadece henüz keşfedemediğim bir süreç. Tohumu attım. Önümüzdeki birkaç gün daha dikkatli gözlemleyip, fark ettiğim ilk anda yeniden deneyeceğim.

    İşin ironik yanı, görevi ilk okuduğumda “Bu kolay, kesin bir sürü şey bulurum” demiştim. Çünkü uzun zamandır otomatik pilotta yaşadığımı düşünüyordum. Nasıl mı? Hayatımda pek bir şey değiştirmeden, standart ve tek düze yaşıyorum. Her günüm bir öncekinin kopyası gibi. Zaten bu seriye de bu döngüden çıkmak için başladım: kendimi yeniden keşfetmek, hayattan yeniden keyif almayı öğrenmek, bir şeylere yeniden heyecan duymak için. Bir süredir bütün duygularım dondurulmuş gibi hissediyorum.

    Kaybedenler Kulübü filminde aklımda kalan bir diyalog var: “Naber? – Standart. – Allah standarttan ayırmasın.” Uzun zamandır tam olarak bunu yaşıyorum. O filmi izlediğimde 12 yaşındaydım. Aradan 15 yıl geçti. Şimdi tekrar izlesem ne hissederim acaba? Belki de bugünkü görevi yapamadıysam, onun yerine bunu yapmalıyım: aynı filme bugünkü gözlerimle bakmak.

    Kafamda dönüp duran bir soru da var: Otomatik pilottan tek bir günde çıkmak mümkün mü? Hele ki hayatını uzun süredir ona devretmişken?

    Peki neden devrettim? Neden yaşamayı bir kenara bırakıp sadece günleri geçirmeye başladım? Çünkü hiçbir şey istediğim gibi gitmiyordu. Her şey üst üste geliyordu. Ben de kaçtım açıkçası; belki de her şeyi akışına bıraktım.

    Bu süreçte bir şeyi çok iyi anladım: Akışa bırakmakla akışta olmak aynı şey değil. Akışa bırakmak, dümeni bırakıp suyun seni nereye götürdüğüne bakmamak. Akışta olmak ise suyun içinde olup yine de kürek çekmek. Ben uzun zamandır ilkini yapıyormuşum.

    Diğer görevler

    Konuyu dağıttım ama şunu da söylemeliyim: Her gün yaptığım temel görevleri bugün de yaptım. Şükür defteri, zikir ve sabah “bana hayatın daha kolay olabileceğine dair kanıt göster” demek bu üç günde bana gerçekten çok iyi geldi. Dünkü inanç bariyerleri görevi de çok güzeldi; hâlâ etkisini hissediyorum.

    Günün notu

    Kolay değil. Zaten kolay olsaydı herkes yapardı.

    Seriye yarın devam ediyorum. 3. gün de tamam, yarım kalan bir görevle ama tamam. 🌱

  • Değişim Günlüğü, 2. Gün: Zihnimde dedektiflik

    1. günden merhaba! Bugün çok güzel geçti. Bütün gün bir dedektif gibi kendi inanç bariyerlerimin peşine düştüm.

    “İnanç bariyeri” kulağa biraz garip geliyor, biliyorum. İnanç kelimesini genelde olumlu bir şey olarak düşünürüz, ama bazı inançlar bizim aleyhimize çalışır. İnanç bariyerleri, doğduğumuz andan itibaren ailemizin, çevremizin ve toplumun bizde oluşturduğu görünmez engeller. Bir de yıllar içinde öğrendiğimiz çaresizlik kalıpları: Bir şeyi birkaç kez yapamayınca “ben bunu yapamam” diye bir kural koyup bir daha hiç denememek.

    İlk gün nöroplastisiteden bahsetmiştim. Beynimiz sandığımızdan çok daha esnek; çoğu zaman bizi sınırlayan beynimiz değil, ona yüklediğimiz bu cümleler.

    Bugünün görevi şuydu: Bulabildiğin kadar inanç bariyeri bul, 5 de olur 10 da. Her birini yaz, sonra her madde için “olmak istediğim ben bunu nasıl yapardı?” sorusunun cevabını yaz ve sesli oku.

    Bu göreve bayıldım. Kendi zihnimi üçüncü bir kişi gibi dışarıdan izleyip not aldım. Her cümlenin karşısına “olmak istediğim Hatice bunu şöyle yapardı” diye yazdım, hatta kanıt toplamaya çalıştım. Bir nevi beynime “Bak, yapabiliyorsun” dedim.

    İtiraf edeyim, zihnim düşündüğümden çok daha kalabalıkmış, epey şey çıktı. Ama daha ikinci gündeyiz ve şu an öğrendiğim en önemli şey kendimi yargılamamak. Bir anda olmayacak, biliyorum. Pratik yaptıkça gelecek.

    Günün ana keşfi: kök inanç

    Bugün yakaladığım cümlelerin hepsi aynı yerden çıkıyordu:

    Eski Hatice: “Bazı insanlarda o şey doğuştan var, bende yok.”

    Yeni Hatice: “Ben yetenekle değil, tekrarla gelişen biriyim. Yapamadığım şey, henüz yeterince tekrar etmediğim şeydir.”

    Ana cümle bu. Diğerleri onun dalları.

    Bugün yakaladığım cümleler

    1. Saç ve el becerisi

    • Eski: “Senin el becerin yok, saçını şekillendiremezsin.”
    • Yeni: “El becerisi tekrarla gelir. Ben öğrenen biriyim.”
    • Köprü cümlesi: “Henüz alışık değilim. İlk denemeler beceriksiz olur, bu normal.”

    2. Görünüş ve görünürlük

    • Eski: “O güzel olduğu için izleniyor. Sen güzel değilsin, seni izlemezler.”
    • Yeni: “İnsanlar değer, enerji ve tutarlılık gördükleri için izlemeye devam eder. Bunlar bende de var.”
    • Köprü cümlesi: “Güzellik ilk tıklamayı getirebilir ama izleyiciyi tutan içeriktir.”

    3. Dil öğrenmek

    • Eski: “Sen dil yapabilir misin ki?”
    • Yeni: “Dil, düzenli çalışan herkesin öğrendiği bir beceri. Ben de düzenli çalışıyorum.”
    • Köprü cümlesi: “Mükemmel değilim ama her hafta biraz daha iyiyim.”

    Fark ettiğim kalıplar

    Cümleleri yan yana koyunca bazı kalıplar gözüme çarptı:

    • Soru kılığında hüküm. “Yapabilir misin ki?” aslında bir soru değil, bir yargı. Merak etmiyor, baştan cevap veriyor.
    • Başlamadan eleme. Denemeden “olmaz” diyorum. Sonra hiç denemediğim için de inanç kendini kanıtlamış oluyor. Tam bir kısır döngü.
    • Başkasının sonucunu kendi başlangıcımla kıyaslamak. Birinin yıllar süren emeğinin sonucunu, benim ilk adımımla aynı teraziye koyuyorum. Bu kıyaslamayı kim yapsa kaybeder.

    Lehime olan kanıtlar

    Bu kısmı yazarken biraz durdum, çünkü kanıtlar aslında hep oradaymış:

    • Flutter’ı sıfırdan öğrendim.
    • Mühendislik bitirdim.
    • Yüzümü göstermeden içerik üretiyorum.

    “Bende o şey yok” diyen biri bunların hiçbirini yapamazdı.

    Günün en önemli kazanımı

    Bugün düşüncelerimi sadece fark etmekle kalmadım, onlara itiraz da ettim. Saç örneğinde içimden kendiliğinden “Bence böyle değil” dedim. Yeni Hatice’nin ilk adımı tam olarak buymuş.

    Yarın için tek görevim: Sabah ana cümleyi bir kez sesli okumak. Gün içinde yeni bir cümle yakalarsam buraya yazmaya devam edeceğim.

    Yarın görüşmek üzere. 2. gün de tamam. 🌙

  • Değişim Günlüğü, 1. Gün: Bugün başlıyorum

    Dün akşam Instagram’da amaçsızca gezinirken Beyza Casim’in yeni başladığı bir seriye denk geldim: “Transurfing ile değişim”. Bu kelimeyi ilk kez duyuyordum. Son zamanlarda nöroplastisite üzerine okuyup duruyordum, o yüzden yeni bir kavram görünce merakım hemen kabardı ve araştırmaya başladım.

    Kısaca anlatayım. Transurfing, tam adıyla Reality Transurfing, Rus yazar Vadim Zeland’ın geliştirdiği bir kişisel gelişim öğretisi. Zeland kendini fizikçi olarak tanıtıyor. Öğretinin temel fikri şu: Dış dünyayı zorla değiştirmeye uğraşmak yerine, odağını ve seçimlerini değiştirerek istediğin “yaşam çizgisine” geçebilirsin. Okurken aklıma hemen Rezonans kitabı geldi. Orada da benzer bir temadan bahsediliyordu. Ama dürüst olayım, o kitabı okurken bir türlü kafama oturmayan bir nokta vardı. Fikir güzeldi ama “nasıl” sorusunun cevabı havada kalıyordu.

    İşte tam burada nöroplastisite devreye giriyor. Nöroplastisite, yani beynin esnekliği, beynin hayat boyu yeni deneyimlere, öğrenmeye, çevre koşullarına, hatta hasarlara uyum sağlayarak kendini yeniden düzenleyebilmesi ve yeni sinir bağlantıları kurabilmesi demek. Bu kavramı ilk kez bir olimpiyat sporcusunun anlattıklarından duymuştum, o günden beri aklımda. Bana sorarsan, “istediğin hayata geçmek” fikrini bu bilimsel zeminle düşünmek çok daha mantıklı. Her gün tekrarladığın düşünce ve davranış beyninde iz bırakıyor, iz derinleştikçe yol kolaylaşıyor. Yani mesele sihirli bir hat değiştirme değil. Mesele her gün aynı yöne küçük bir adım atabilmek.

    Beyza’nın 38 günlük değişim yolculuğunda beni asıl çeken şey, kendi inancıma ve doğrularıma da uymasıydı. Kimse bana yabancı olduğum bir şeyi yapmamı söylemiyor. Zaten içimde olan şeyleri düzenli hâle getirmemi istiyor. Onlar 38 günü neredeyse bitirmek üzere, ben ise bugün başlamaya karar verdim. Geç kalmış sayılmam, değil mi? Herkesin başlangıç günü kendine.

    Kurallar basit: üç temel görev ve her gün bir yeni görev.

    Temel görevler:

    1. Şükür defteri: Her gün şükredecek üç şey bulup yazmak.
    2. Bin kere estağfurullah çekmek.
    3. Sabah uyanınca “Bana hayatın daha kolay olabileceğine dair bir kanıt göster” demek ve gün içinde o kanıtı aramak, bulunca fark etmek.

    Bir de somut bir hedef koymak gerekiyor: kilo vermek, bir dilde belirli bir seviyeye gelmek gibi ölçülebilir bir şey. Benim hedefim: Kilo Vermek (60 kg olmak)

    Üçüncü görev en çok hoşuma gideni. Çünkü aslında beyne “bunu ara” komutu vermek gibi. Kırmızı bir araba almaya karar verince sokakta her yerde kırmızı araba görmeye başlarsın ya, onun gibi. Dikkat neye yönelirse onu buluyor. Belki de nöroplastisiteyle Transurfing’in buluştuğu nokta tam burası.

    İlk günün görevi: 70 gün sonraki kendimden bugünkü bana bir mektup yazmak.

    Yani 70 gün sonra olmak istediğim kişinin gözünden, şu an burada oturan bana seslenmek. İtiraf edeyim, kâğıdı önüme koyunca bir süre ne yazacağımı bilemedim. Kendine yazmak kolay sanılıyor ama değil. İnsan kendine karşı ya fazla sert ya fazla yumuşak oluyor. Ama yazdım.

    Bundan sonra burada ne olacak?

    Bu değişimi gün gün buraya yazmak istiyorum. Sadece güzel giden günleri değil, zorlandığım, bıraktığım, tekrar başladığım günleri de. Öğrendiğim her yeni bilgiyi, kafama takılan her soruyu, beni zorlayan her şeyi paylaşacağım. Belki biri okur, “ben de başlayayım” der. Belki de sadece ben okurum, o da yeter.

    Bu arada şu sıralar Saadet Şen’in Kaybolduysan Doğru Yerdesin kitabını okuyorum ve çok güzel ilerliyor. Bir sonraki yazım onun üzerine olacak.

    Yarın görüşmek üzere. 1. gün tamam. 🌱