Aynı yapay zekâ aracına iki kişi aynı konuyu soruyor; biri işine yarayan bir cevap alıyor, diğeri genel geçer birkaç paragraf. Farkı çoğu zaman araç değil, soru yaratıyor. Yapay zekâya yazdığın bu mesaja prompt deniyor. Bu yazıda iyi bir promptın parçalarını örneklerle anlatıyorum. ChatGPT, Gemini ya da Claude fark etmez; ilkeler hepsinde aynı.
Önce bir karşılaştırma
Zayıf prompt:
Bana CV yaz.
Araç bu mesajdan senin kim olduğunu, hangi işe başvurduğunu ya da ne kadar deneyimin olduğunu bilemez. Sonuç, şablon bir CV olur.
Güçlü prompt:
İşletme bölümünden yeni mezun oldum ve pazarlama asistanı pozisyonlarına başvurmak istiyorum. Aşağıdaki bilgileri kullanarak tek sayfalık bir CV taslağı hazırla. Bölümler: özet (en fazla 3 cümle), beceriler, projeler, eğitim. Projeleri “ne yaptım, hangi araçla, sonuç ne oldu” yapısında yaz. Abartılı sıfatlar kullanma. Bilgiler: [buraya kendi bilgilerin]
Farkı görüyorsun: ikinci prompt kim olduğunu, ne istediğini, çıktının neye benzemesi gerektiğini ve neyden kaçınması gerektiğini söylüyor.
İyi bir promptın altı parçası
Her promptın bunların hepsine ihtiyacı yok. Ama cevap beğenmediğin bir şey olduğunda, eksik olan genellikle bunlardan biri.
1. Bağlam: kimsin, durum ne?
Yapay zekâ seni tanımıyor. Seviyeni, amacını ve durumunu bir iki cümleyle anlat.
Python’a yeni başladım, şu ana kadar sadece değişkenleri ve if-else’i öğrendim.
Bu tek cümle, cevabın seviyesini tamamen değiştirir.
2. Görev: tam olarak ne istiyorsun?
“Bana yardım et” yerine net bir fiil kullan: özetle, karşılaştır, açıkla, düzelt, listele, yeniden yaz.
Bu kodun neden hata verdiğini açıkla ve düzeltilmiş hâlini yaz.
3. Format: çıktı neye benzemeli?
Uzunluk, yapı, dil. “Madde madde”, “tablo hâlinde”, “en fazla 100 kelime”, “önce kısa cevap, sonra açıklama” gibi.
Cevabı üç sütunlu bir tablo olarak ver: kavram, kısa tanım, günlük hayattan örnek.
4. Örnek: göster, anlatma
Ne istediğini tarif etmek zor olabilir; bir örnek vermek çoğu zaman daha hızlıdır.
Şu tarzda 5 Instagram açıklaması yaz: “Python neden 80 değil de 80.0 yazıyor? İlk dersten beri bekleyen o sorunun cevabı bu derste.”
5. Kısıtlar: neyi istemiyorsun?
Ne istemediğini söylemek de en az ne istediğini söylemek kadar önemli.
Teknik terim kullanma; kullandığın her terimi parantez içinde açıkla. Uydurma istatistik verme.
6. Adım adım düşünmesini iste
Hesap, mantık ya da plan gerektiren işlerde modelden sonucu hemen vermesi yerine adımları göstermesini istemek, hataları görmeni kolaylaştırır.
Adım adım hesapla ve her adımı göster.
Kopyalayıp kullanabileceğin bir şablon
Bağlam: [Kimsin, seviyen, durumun]Görev: [Ne yapmasını istiyorsun, net bir fiille]Format: [Uzunluk, yapı, dil]Örnek: [Varsa, beğendiğin bir örnek]Kısıtlar: [Neyi istemiyorsun]
Her seferinde bu kadar resmi olman gerekmiyor; ama ilk denemede beğenmediğin bir cevap aldığında bu listeye bakıp neyin eksik olduğunu bulabilirsin.
Sık yapılan hatalar
Tek seferde mükemmel cevap beklemek. Prompt yazmak bir konuşma. İlk cevabı aldıktan sonra “daha kısa yap”, “ikinci maddeyi aç”, “daha samimi bir dil kullan” diyerek düzeltebilirsin.
Bir prompt’a her şeyi sıkıştırmak. CV, ön yazı ve mülakat hazırlığını tek mesajda istemek yerine her birini ayrı iste. Daha odaklı cevaplar alırsın.
Cevabı kontrol etmemek. Yapay zekâ kendinden emin bir dille yanlış bilgi verebilir. Özellikle sayı, tarih, kaynak ve kodda cevabı doğrula. Bunun neden olduğunu LLM Nedir? yazısında anlattım.
Kişisel ya da gizli bilgi paylaşmak. İş yerine ait belgeler, şifreler, başkalarının kişisel bilgileri prompt’a girmez. Örnek vermen gerekiyorsa gerçek veriyi uydurma bir örnekle değiştir.
Bir cümlede
İyi bir prompt, yapay zekâya kim olduğunu, ne istediğini ve sonucun neye benzemesi gerektiğini söyleyen bir prompt’tur; gerisi konuşarak düzelir.
Bir yanıt yazın