Yapay zekâ araçlarının sayısı o kadar arttı ki hangisini ne için kullanacağını seçmek başlı başına bir iş haline geldi. Üstelik çoğunun aylık ücreti öğrenci bütçesi için hiç de küçük değil. Bu yazıda ücretsiz kullanabileceğin ya da öğrenci olduğun için ücretsiz alabileceğin yedi aracı topladım: her biri ne işe yarıyor, ücretsiz sürümün sınırı ne ve bir öğrenci olarak onu en iyi nasıl kullanırsın.
Önemli: Ücretsiz paketler ve öğrenci teklifleri çok sık değişiyor. Buradaki bilgileri 5 Kasım 2026’da kontrol ettim. Bir teklife başvurmadan önce aracın kendi sayfasına mutlaka bak.
1. ChatGPT: her işe yarayan asistan
Ne işe yarar: Soru sormak, bir konuyu basitçe anlatmasını istemek, bir metni özetletmek, kodundaki hatayı bulmak, sunum fikri çıkarmak.
Ücretsiz sürüm: OpenAI’ın en küçük modeliyle sınırsız yazılı sohbet, sınırlı dosya yükleme, görsel üretme ve sesli konuşma. Derin araştırma gibi özellikler sınırlı. Ücretsiz hesaplarda yanıtların altında reklam görünebiliyor.
Öğrenci ipucu: Ayarlar’daki Veri Kontrolleri bölümüne bak. Ücretsiz hesaplarda sohbetlerin modeli eğitmek için kullanılması varsayılan olarak açık; istemiyorsan buradan kapatabilirsin.
2. Gemini: Google hesabınla hemen başla
Ne işe yarar: ChatGPT’ye benzer bir asistan; Gmail, Drive ve Docs gibi Google araçlarıyla birlikte çalışabilmesi ayrıca işe yarıyor.
Ücretsiz sürüm: Google hesabı olan herkes kullanabiliyor.
Öğrenci teklifi: Google, üniversite öğrencilerine 12 aylık ücretsiz Google AI Plus denemesi ve AI Pro için indirim sunuyor. 18 yaşını doldurmuş olman ve öğrenciliğini SheerID üzerinden belgelemen gerekiyor; belgede adın, üniversitenin adı ve güncel kayıt tarihi görünmeli. Google’ın yardım sayfasında Türkiye, YouTube Premium Student ile birlikte gelen AI Pro paketinin geçerli olduğu ülkeler arasında; diğer seçeneklerin Türkiye’de görünüp görünmediğini kendi hesabından kontrol et.
Dikkat: Deneme bitince plan otomatik olarak ücretli hale geliyor. Takvimine bir hatırlatıcı koy.
3. Claude: uzun metin ve düzgün yazı
Ne işe yarar: Uzun bir PDF’i ya da makaleyi okuyup soru sormak, yazını düzeltmek ya da açıklamak, kod yazarken adım adım anlatmasını istemek.
Ücretsiz sürüm: Sohbet, dosya ve görsel yükleme var; kullanım sınırına ulaşınca bir süre beklemen gerekiyor.
Öğrenci ipucu: “Cevabı söyleme, beni sorularla doğru cevaba götür” diye başla. Bir konuyu gerçekten öğrenmek istediğinde bu yöntem hazır cevaptan çok daha işe yarıyor; aynı cümle diğer asistanlarda da çalışır.
4. Gemini Notebook (eski adıyla NotebookLM): kendi notlarınla çalışan asistan
Ne işe yarar: Ders notlarını, PDF’lerini, sunumlarını yüklüyorsun ve sadece bu kaynaklara dayanarak cevap veriyor. Her cevabın hangi kaynağın neresinden geldiğini gösteriyor. Kaynaklarından özet, çalışma rehberi ve podcast tadında sesli özet çıkarabiliyor.
Ücretsiz sürüm: Google hesabıyla ücretsiz; not defteri ve kaynak sayısında sınır var. Google, Temmuz 2026’da NotebookLM’in adını Gemini Notebook olarak değiştirdi; eski not defterlerin yerinde duruyor.
Öğrenci ipucu: Sınav haftası için en kullanışlı araç bu olabilir. Bir dersin bütün notlarını tek bir not defterine yükle ve “Bu notlara göre bana 10 soruluk bir test hazırla” de.
5. Perplexity: kaynak gösteren arama
Ne işe yarar: Arama motoru ile sohbet asistanının karışımı. Bir soruya cevap verirken web’de arama yapıyor ve kullandığı kaynakların linklerini gösteriyor.
Ücretsiz sürüm: Temel arama sınırsız; daha kapsamlı “Pro” aramalar günlük sınırlı. Doğrulanmış öğrenciler için indirimli bir plan da var.
Öğrenci ipucu: Ödev ya da sunum için kaynak ararken buradan başla, ama verdiği linkleri açıp kendin oku. Kaynak göstermesi, kaynağı doğru özetlediği anlamına gelmiyor.
6. Microsoft Copilot: Windows’ta ve Edge’de hazır
Ne işe yarar: Genel amaçlı bir asistan; Windows’ta ve Edge tarayıcısında zaten kurulu geliyor. Web sayfası özetlemek ve görsel üretmek için pratik.
Ücretsiz sürüm: Microsoft hesabıyla ücretsiz kullanılabiliyor.
Öğrenci ipucu: Üniversiten Microsoft 365 kullanıyorsa okul hesabınla giriş yapmayı dene; bazı kurumlar öğrencilerine ek özellikler açıyor.
7. GitHub Copilot: kod yazan öğrenciler için
Ne işe yarar: VS Code gibi kod editörlerinin içinde çalışıyor. Sen yazarken sonraki satırları öneriyor, kodunu açıklıyor, hataları bulmana yardım ediyor.
Ücretsiz sürüm: Herkese açık bir ücretsiz plan var; aylık kod tamamlama ve sohbet hakkı sınırlı.
Öğrenci teklifi: GitHub Education’a öğrenci olarak başvurup onay alırsan Copilot Student’ı ücretsiz etkinleştirebiliyorsun. GitHub uygunluğunu her ay yeniden kontrol ediyor; onaydan sonra avantajın hesabına yansıması birkaç gün sürebiliyor. O süreçte sadece ücretli seçenekler görürsen satın alma, birkaç gün bekle.
Öğrenci ipucu: Programlamayı yeni öğreniyorsan önerileri hemen kabul etme. Önce kendin yaz, takıldığın yerde kullan. Yoksa kod çalışır ama sen öğrenmemiş olursun.
Hepsi bir tabloda
| Araç | En iyi olduğu iş | Öğrenci teklifi |
|---|---|---|
| ChatGPT | Genel sorular, açıklama, beyin fırtınası | Yok |
| Gemini | Google araçlarıyla birlikte çalışmak | 12 ay ücretsiz AI Plus denemesi, AI Pro indirimi |
| Claude | Uzun belgeler, yazı ve kod açıklama | Yok |
| Gemini Notebook | Kendi ders notlarınla çalışmak | Yok; ücretsiz sürümü yeterince geniş |
| Perplexity | Kaynak gösteren araştırma | İndirimli öğrenci planı |
| Microsoft Copilot | Windows ve Edge içinde hızlı yardım | Okulunun anlaşmasına bağlı |
| GitHub Copilot | Kod yazmak | Doğrulanmış öğrencilere ücretsiz |
Kullanırken dikkat et
- Yanılabilirler. Bu araçlar emin bir dille yanlış bilgi verebiliyor. Bir sayıyı, tarihi ya da alıntıyı ödevine koymadan önce aslından kontrol et.
- Okulunun kurallarını öğren. Yapay zekâ kullanımına izin veren de, yasaklayan da, “kullandıysan belirt” diyen de dersler var. Emin değilsen hocana sor.
- Kişisel bilgi paylaşma. Kimlik numarası, şifre, başkalarına ait kişisel bilgiler sohbet kutusuna yazılmaz.
- Öğrenmenin yerine koyma. En iyi kullanım, aracı bir öğretmen gibi kullanmak: “Bunu bana açıkla”, “Nerede hata yaptım?”, “Beni test et.”
Bir yanıt yazın