Bilgisayar, yazılım ya da elektrik-elektronik okuyan birçok kişinin listesinde kamu bankalarının bilgi teknolojileri (BT) kadroları var. Bu kadrolara giden yol KPSS’den farklı: Bankalar alımları genelde kendi sınavlarıyla yapıyor ve her ilanın koşulları, konuları birbirinden biraz farklı.
Bu yazıda Ziraat Bankası, Halkbank ve VakıfBank’ın son yıllardaki ilanlarını inceleyip ortak noktaları bir araya getirdim: kimler başvurabiliyor, sınav nasıl işliyor, yazılıda hangi konular çıkıyor ve nasıl çalışılabilir.
Önemli: Bu yazı genel bir rehber. Bilgiler 5 Kasım 2026’da kontrol edilen geçmiş ilanlara dayanıyor. Bir sınava başvurmadan önce mutlaka o dönemin resmî ilanını oku; koşullar her ilanda değişebiliyor.
BT kadroları hangi adlarla açılıyor?
Bankalar BT alanındaki alımları farklı adlarla duyurabiliyor:
- BT Uzman Yardımcısı: Halkbank yıllarca bu adla ayrı bir sınav açtı.
- Uzman Yardımcısı, bilgisayar grubu: Ziraat Bankası’nın 2026 ilanında tek bir uzman yardımcılığı sınavı var, adaylar okuduğu bölüme göre gruplara ayrılıyor. Bunlardan biri “Bilgisayar, Bilişim ve Yapay Zekâ” grubu.
- BT Müfettiş Yardımcısı ve BT Kontrolör Yardımcısı: Bankanın bilgi sistemlerini denetleyen kadrolar. VakıfBank’ın Eylül 2025 ilanında bu iki unvan vardı. Aynı ilanda bilgi işlem birimlerinin bu alıma dahil olmadığı ayrıca belirtiliyordu. Yani her “BT” unvanı doğrudan yazılım geliştirme işi anlamına gelmiyor; ilanın görev tanımını dikkatle oku.
Bankaların teknoloji şirketleri de (örneğin Ziraat Teknoloji) kendi ilanlarını ayrıca yayımlıyor.
Kimler başvurabiliyor?
İncelenen ilanlardaki ortak koşullar:
- Bölüm: En az dört yıllık bir lisans programı. Listede genellikle Bilgisayar, Yazılım, Bilişim Sistemleri, Yapay Zekâ, Elektrik-Elektronik, Endüstri mühendislikleri ile Matematik ve İstatistik gibi bölümler yer alıyor. Hangi bölümlerin kabul edildiği ilandan ilana değişiyor; kendi bölümünün adını listede birebir ara.
- Son sınıf öğrencileri: Birçok ilanda, belirli bir tarihe kadar mezun olmak şartıyla son sınıf öğrencileri de başvurabiliyor.
- Yaş sınırı: Yaş sınırı doğum tarihiyle veriliyor ve her ilanda güncelleniyor. İncelenen üç ilanda alt sınır 1993, 1995 ve 1996 doğumlulardı.
- KPSS: İncelenen ilanların hiçbirinde KPSS şartı yoktu; seçim bankanın kendi yazılı sınavı ve mülakatıyla yapılıyordu.
- İngilizce: YDS ya da YÖKDİL belgesi istenmiyordu. İngilizce, yazılı sınavın içinde ayrı bir bölüm olarak ölçülüyordu.
Sınav nasıl işliyor?
Genel akış üç ilanda da benzer:
- Başvuru: Başvurular genelde sınavı düzenleyen üniversitenin sitesi üzerinden alınıyor. Bazı ilanlarda sınav ücreti var.
- Yazılı sınav: Çoktan seçmeli. İncelenen ilanların bir kısmında sadece doğru cevaplar puanlanıyordu, yani yanlışlar doğruları götürmüyordu.
- Barajlar: Her bölümden ayrı ayrı en az puan ya da en az doğru sayısı isteniyor. Toplam puanın yüksek olsa bile bir bölümde barajın altında kalırsan elenebiliyorsun.
- Mülakat: Yazılıdan en yüksek puanı alanlar, alınacak kişi sayısının birkaç katı kadar, mülakata çağrılıyor. Bazı ilanlarda kişilik envanteri de var.
- Sağlık raporu ve işe başlama: Ziraat’in ilanında işe alınanlar önce Bankacılık Okulu’na katılıyor.
Yazılı sınavda neler var?
Üç ilanın yazılı sınav yapısı yan yana:
| Ziraat Bankası 2026 (Bilgisayar grubu) | Halkbank 2022 (BT Uzman Yrd.) | VakıfBank 2025 (BT Müfettiş/Kontrolör Yrd.) | |
|---|---|---|---|
| Genel kültür ve yetenek | 20 genel kültür + 40 genel yetenek | 30 sayısal genel yetenek | 60 genel yetenek |
| İngilizce | 40 soru | 30 soru | 50 soru |
| Alan bilgisi | 40 soru | 60 soru | 40 soru |
| Toplam | 140 soru, 160 dakika | 120 soru, 180 dakika | 150 soru, 210 dakika |
Görüldüğü gibi alan bilgisi sınavın sadece bir parçası. Genel yetenek ve İngilizce bölümleri birlikte sınavın yarısından fazlasını oluşturabiliyor ve ikisinde de baraj var. Sadece teknik konulara çalışıp İngilizceyi ihmal etmek en yaygın hatalardan biri olabilir.
Alan bilgisinde hangi konular çıkıyor?
Üç ilanın konu listelerini birleştirince şu tablo çıkıyor:
| Konu | Ziraat 2026 | Halkbank 2022 | VakıfBank 2025 |
|---|---|---|---|
| Algoritmalar ve veri yapıları | ✓ | ✓ | ✓ |
| Veritabanı ve SQL | ✓ | ✓ | ✓ |
| Bilgi güvenliği | ✓ | ✓ | ✓ |
| Ağlar ve işletim sistemleri | ✓ | ✓ | |
| Yazılım mühendisliği | ✓ | ✓ | |
| Programlama dilleri, nesne yönelimli programlama, SOLID | ✓ | ||
| Web ve front-end teknolojileri | ✓ | ✓ | |
| Veri analitiği, yapay zekâ ve makine öğrenmesi temelleri | ✓ | ||
| Sistem analizi ve dijital teknolojiler | ✓ | ||
| Donanım ve elektronik | ✓ | ✓ |
Tabloda üç ilanda da çıkan üç konu var: algoritmalar ve veri yapıları, veritabanı ve SQL, bilgi güvenliği. Çalışmaya başlayacaksan bu üçünden başla. Ziraat’in 2026 ilanında yapay zekâ ve makine öğrenmesinin konu olarak eklenmesi de dikkat çekici.
Soru tipleri nasıl olabilir?
Aşağıdaki sorular gerçek sınav soruları değil; konuların hangi düzeyde sorulabileceğine dair fikir vermek için hazırladığım özgün örnekler.
1. Veritabanı: Her departmandaki çalışan sayısını bulan bir sorguda, yalnızca beşten fazla çalışanı olan departmanları listelemek için hangi ifade kullanılır? A) WHERE B) HAVING C) ORDER BY D) DISTINCT
2. Veri yapıları: “Son giren ilk çıkar” ilkesiyle çalışan veri yapısı hangisidir? A) Kuyruk B) Yığın C) Ağaç D) Graf
3. Algoritmalar: Sıralı ve 1024 elemanlı bir dizide ikili arama ile bir eleman en fazla kaç karşılaştırmada bulunur? A) 10 B) 11 C) 512 D) 1024
4. Bilgi güvenliği: Kullanıcının bir forma girdiği metnin kontrol edilmeden doğrudan veritabanı sorgusuna eklenmesiyle ortaya çıkan güvenlik açığı hangisidir? A) DDoS B) Kimlik avı (phishing) C) SQL enjeksiyonu D) Ortadaki adam saldırısı
5. Yazılım mühendisliği: “Bir sınıfın değişmek için yalnızca tek bir nedeni olmalıdır” ilkesi SOLID’in hangi harfine karşılık gelir? A) S B) O C) L D) D
Cevaplar: 1-B, 2-B, 3-B, 4-C, 5-A.
Üçüncü soru için küçük bir açıklama: İkili arama her adımda aralığı yarıya indiriyor. 1024 eleman için en kötü durumda 11 karşılaştırma gerekiyor. Aynı mantığı Python Dersi 10’daki sayı tahmin oyununda kodlamıştık.
Nasıl çalışılabilir?
- İlanı oku, konu listesini çıkar. Başvuracağın ilanın konu listesini bir kenara yaz ve çalışmayı ona göre planla. Bu yazıdaki tablo genel bir harita; asıl pusula ilanın kendisi.
- Önce ortak üçlü. Algoritmalar ve veri yapıları, veritabanı ve SQL, bilgi güvenliği. SQL için blogdaki SQL Sorularına Hazırlık serisi tam bu amaca yönelik.
- İngilizceyi her gün çalış. Barajlı bir bölüm olduğu için son haftaya bırakma. Okuma parçalarını teknik metinlerden seçmek, alan bilgisine de katkı sağlıyor.
- Genel yeteneği ihmal etme. Sayısal mantık ve problem soruları hız istiyor; düzenli süre tutarak çöz.
- Zamanı hesapla. İncelenen ilanlarda soru başına yaklaşık 1 ila 1,5 dakika düşüyor. Deneme çözerken bu tempoya alış.
- Boş bırakma stratejisini ilana göre belirle. Yanlışların doğruları götürmediği bir sınavda boş bırakmanın bir avantajı yok. Ama bu kuralı her seferinde ilandan kontrol et.
İlanları nereden takip edersin?
- Bankaların kendi sitelerindeki insan kaynakları ve duyurular sayfaları
- Sınavı düzenleyen üniversitelerin sınav merkezlerinin siteleri
- Üniversitelerin kariyer merkezleri; birçoğu ilanları kendi sitelerinde de paylaşıyor
Başvuru süreleri genelde iki ila üç hafta, ilan ile sınav arasındaki süre de bir ay civarında olabiliyor. Başvurmayı düşünüyorsan ilanı beklemeden çalışmaya başlamak büyük avantaj.
Bir cümlede
Kamu bankalarının BT kadroları için kendi sınavlarını açıyor; incelenen ilanlarda KPSS istenmiyor, yazılı sınav alan bilgisi, İngilizce ve genel yetenekten oluşuyor ve üç ilanda da ortak konular algoritmalar, SQL ve bilgi güvenliği.