Kategori: Kod Kartları

Sözlükte olmayan bir anahtarı köşeli parantezle istersen Python programı durdurur: KeyError. Kullanıcıdan gelen bir isim, bir dosyadan okunan bir sütun ya da bir API’den dönen bir alan; hepsi “bu anahtar orada olmayabilir” durumları. get() bu durumda programı durdurmak yerine sana bir varsayılan değer verir.

Kod

notlar = {"Ayşe": 85, "Mert": 45}
print(notlar["Zeynep"])          # KeyError: 'Zeynep'
print(notlar.get("Zeynep"))      # None
print(notlar.get("Zeynep", 0))   # 0
print(notlar)                    # {'Ayşe': 85, 'Mert': 45}

get iki şey alıyor: aranan anahtar ve anahtar yoksa dönecek değer. İkincisini yazmazsan None döner. Son satıra dikkat: get sözlüğe hiçbir şey eklemiyor, sadece okuyor.

En sık kullanımı: sayaç

Python Dersi 8’deki kelime sayacını hatırla:

oylar = ["elma", "muz", "elma"]
sayac = {}
for oy in oylar:
    sayac[oy] = sayac.get(oy, 0) + 1
print(sayac)   # {'elma': 2, 'muz': 1}

Bir meyve ilk kez görüldüğünde sözlükte yok, get 0 veriyor, üstüne 1 ekleniyor. Sonraki seferlerde mevcut sayı geliyor. get olmasaydı her seferinde if oy in sayac: diye kontrol etmek gerekirdi.

Dikkat: anahtar var ama değeri None

Varsayılan değer sadece anahtar hiç yoksa devreye girer. Anahtar varsa, değeri None bile olsa o döner:

ayarlar = {"tema": None}
print(ayarlar.get("tema", "açık"))   # None, "açık" değil!
print(ayarlar.get("dil", "tr"))      # tr

Veriyi bir yerden okurken boş alanlar sık sık None olarak gelir. “Yoksa ya da boşsa varsayılanı kullan” demek istiyorsan bunu ayrıca kontrol etmen gerekiyor.

Ne zaman get(), ne zaman köşeli parantez?

• Anahtarın mutlaka olması gerekiyorsa sözlük[anahtar] kullan. Yoksa ortada bir hata vardır ve KeyError bunu sana hemen söyler.
• Anahtarın olmaması normalse get kullan ve mantıklı bir varsayılan ver.

get her hatayı susturmak için değil. Yanlış yazılmış bir anahtarı ("Ayse" yerine "Ayşe") sessizce 0’a çevirirse hatayı bulmak çok daha zorlaşır.

Sözlükleri Python Dersi 8’de, fonksiyonları ve varsayılan değerleri Python Dersi 9’da anlattım.

Bir listeden şarta uyan elemanları seçip yeni bir liste yapmak için dört satır yazıyorduk: boş liste, for, if, append. Liste üreteci (list comprehension) aynı işi tek satırda yapıyor.

İtiraf edeyim, Python öğrenirken bana en zor gelen konulardan biri buydu. İlk gördüğümde satırın nereden başlayıp nerede bittiğini çözemiyordum. Aşağıdaki okuma yöntemini öğrenince her şey yerine oturdu.

Kod

notlar = [70, 85, 40, 90, 45]
# Dört satırlık hali
gecenler = []
for n in notlar:
    if n >= 50:
        gecenler.append(n)
# Tek satırlık hali
gecenler = [n for n in notlar if n >= 50]
print(gecenler)   # [70, 85, 90]

Bu satır nasıl okunur?

[n for n in notlar if n >= 50] satırını soldan sağa şöyle oku: “Listeye n‘yi koy, notlar içindeki her n için, eğer n 50 veya üstüyse.” Yani dört satırlık kodun parçaları aynı, sadece yerleri değişmiş: listeye eklenecek şey en başa, for ortaya, if sona geliyor. Köşeli parantezler de “sonuç bir liste” demek.

Filtrelemenin yanında dönüştürme

Baştaki kısımda sadece n yazmak zorunda değilsin; her elemanı değiştirebilirsin:

print([n + 5 for n in notlar])
# [75, 90, 45, 95, 50]      herkese 5 puan
print([n + 5 for n in notlar if n < 50])
# [45, 50]                  sadece kalanlara 5 puan, sadece onları listele
isimler = ["ayşe", "mert", "zeynep"]
print([i.capitalize() for i in isimler])
# ['Ayşe', 'Mert', 'Zeynep']

_ ne demek?

Matrix yağmuru yazısındaki şu satırı hatırla:

damlalar = [random.randint(-yukseklik, 0) for _ in range(genislik)]

Burada döngü değişkenini hiç kullanmıyoruz; sadece genislik kadar rastgele sayı üretmek istiyoruz. Python’da kullanılmayan değişkene genelde _ adı verilir. Bu, okuyana “bu değere ihtiyacım yok, sadece tekrar sayısı önemli” der.

Dikkat

Liste üreteci kısa ve okunaklı olduğunda güzel. Ama içine çok şey sıkıştırırsan okunmaz hale gelir:

# Okuması zor
[n * 2 if n > 60 else n for n in notlar if n % 5 == 0 and n != 45]

Bir satırı okumak için birkaç kez durman gerekiyorsa dört satırlık for döngüsüne geri dön. Kodu kısa yazmak değil, anlaşılır yazmak amaç.

Listeleri Python Dersi 7’de, for ve if‘i Python Dersi 5 ve 6’da anlattım.